vrijdag 31 augustus 2012

C: baking soda, zuiveringszout etc.

Het is soms nogal onduidelijk, vooral als je veel op Engelstalige sites komt, wat nou precies wordt bedoeld met allerlei soorten soda (sodium = natrium) in een recept. Zo heb je baking soda en washing soda, maar wat is wat, waar gebruik je het voor en waar koop je het?
Hopelijk kan ik met dit bericht wat duidelijkheid scheppen door de zaken op een rijtje te zetten, en dan strooi ik er meteen wat recepten en toepassingen bij om zelf te maken en te gebruiken (zoals huisgemaakte: tandpoeder, deodorant, wasmiddel, frisdrank, tapijtreiniger, luchtreiniger en een mini-detox-voetenbad.) Deze werken vaak minstens zo goed of vaak zelfs beter dan de commerciële producten, zijn zuiverder in gebruik en over het algemeen stukken goedkoper. Plus, je hebt de lol van zelf maken en de voldoening die daarbij komt als je het gebruikt! Wat let je?

NaHCO3   Zuiveringszout

In het Nederlands genoemd: Zuiveringszout, natriumbicarbonaat, baksoda.
In het Engels genoemd: Baking soda, sodium bicarbonate of cooking soda.

Zuiveringszout, natriumbicarbonaat, baking soda.

Al deze benaming komen op hetzelfde neer. Namelijk een poeder dat van oudsher gebruikt wordt voor voeding (voor het rijzen van deeg en beslag), schoonmaakmiddelen en verzorgingsproducten. (Het maakt schoon en fris én werkt deodoriserend.)
Je kunt het in Nederland soms in de supermarkt vinden maar meer kans heb je bij een Chinese of Indische toko of een Turkse winkel. (Bij een apotheek verkopen ze het ook maar tegen een veel hogere prijs, niet doen.)

Epsomzout:
Zuiveringszout wordt soms verward met Epsomzout, maar dat is niet hetzelfde. Epsomzout (ook wel bitterzout of Engels zout genoemd) is een Magnesiumsulfaat. Het werkt ontgiftend (in-en uitwendig) en laxerend. Verlicht spier -en ontstekingspijnen en hoofdpijn. Ook gebruikt als voedingsstof voor kamerplanten en tomaten/pepers/rozen/aardappelen. Het is voornamelijk online te bestellen. De prijs kan enorm verschillen en heeft te maken met de kwaliteit en dus of je het inwendig of uitwendig wilt gebruiken.

Na2CO3   huishoudsoda

In het Nederlands genoemd: Huishoudsoda, natriumcarbonaat
In het Engels genoemd: Washing soda, sodium carbonate, soda ash.
Huishoudsoda, natriumcarbonaat, washing soda

Huishoudsoda wordt voornamelijk gebruikt in schoonmaakmiddelen want het maakt goed schoon zonder dat het agressief is. Een enkele keer ook in verzorgingsproducten (waarbij iets schoon of zacht moet worden). In Nederland is het makkelijk te vinden in de supermarkten.

Dus nu je weet wat het is en waar je het kunt kopen staat niets je meer in de weg om het eens uit te proberen. De recepten hieronder zijn veelvuldig en in meerdere varianten op internet te vinden, meer op Engelse sites dan op Nederlandse. Ik heb een lijst gemaakt van recepten die ik zelf gebruik óf hoog op mijn doe-lijstje heb staan. Veel plezier!

Recepten met zuiveringszout, huishoudsoda, epsomzout:


Tandpoeder voor wittere tanden/ simpel recept:
-theelepel zuiveringszout (natriumbicarbonaat, baking soda)
Strooi een theelepeltje zuiveringszout in de palm van je hand en schraap dit op met een natte tandenborstel. Poets hiermee je tanden. Je zult merken dat je tanden hier superglad door gaan aanvoelen en bij langdurig gebruik zelfs witter worden. 
*Ikzelf poets een aantal keer per week mijn tanden met zuiveringszout, naast het gewone tandenpoetsen, en dat bevalt me uitstekend. Het smaakt licht zoutig maar beslist niet onprettig, en het houdt de aanslag weg!

Tandpasta:
-6 theelepels zuiveringszout (natriumbicarbonaat, baking soda)
-1 theelepel plantaardige glycerine (verkrijgbaar bij apotheek)
-1 theelepel waterstofperoxide 3% (verkrijgbaar bij apotheek)
-optioneel: etherische olie 1á 2 druppels (Bijvoorbeeld pepermuntolie (zeer fris), tijmolie (ontstekingsremmend) of tea tree (antibacterieel) zijn geschikt. Pepermunt is zeer sterk, één druppel hiervan is vaak al voldoende.)
Mix de ingrediënten samen tot een pasta en poets hiermee je tanden zoals gebruikelijk.
*Er zijn veel mensen die geen reguliere tandpasta meer kopen maar in plaats daarvan een huisgemaakte versie zoals bovenstaand recept gebruiken. (Ikzelf heb die stap nog niet gemaakt. Ik gebruik al jaren paradontax, dat ook zuiveringszout als grootste ingrediënt heeft. Nog nooit tandsteen gehad!)

Deodorant:
-125 gram zuiveringszout (natriumbicarbonaat, baking soda)
-125 gram maizena (of evt arrowroot, verkrijgbaar bij natuurwinkels)
-3 eetlepels kokosolie (verkrijgbaar bij toko) (is niet vloeibaar maar zacht vast)
-optioneel: 10 druppels etherische olie (o.a. lavendel, tea tree, pepermunt, eucalyptus, sandelwood zijn antibacterieel of anti-schimmel)
-optioneel 2 theelepels vitamine E olie
Mix de droge poeders in een grotere kom en voeg daar de zachte kokosolie (en eventueel vit E olie) aan toe. Werk met de bolle kant van een lepel de poeders door de kokosolie tot het helemaal vermengd is en de gewenste consistentie heeft (dat is persoonlijk, je kunt de hoeveelheid kokosolie naar eigen inzicht aanpassen voor een meer of minder smeerbaar mengsel.) Voeg eventueel de etherische olie toe en meng goed door. Opslaan in een goed afsluitbaar potje. Aanbrengen door het met je vingers onder je oksels te smeren.
*In zowat 99% van alle commerciële deodorants zit de werkzame stof aluminium chlorhydraat, wat bewezen borstkanker veroorzaakt. Wil je dat als vrouw echt onder je oksels smeren? Nog erger zijn de zogenaamde anti-transpiranten, die het zweten (en dus de mogelijkheid om afvalstoffen uit te zweten) verhinderen. Alle reden dus om een veilige optie te gebruiken. In ieder geval een deo zonder aluminium chlorhydraat!!
**Dit recept, of een variatie daarvan, is veelvuldig op internet te vinden. Een grote groep mensen gebruikt het en het merendeel is er weg van! Echter, ik lees ook berichten dat het bij anderen soms uitslag kan veroorzaken. Het is mij niet helemaal duidelijk door welk ingrediënt dat veroorzaakt wordt. Het zuiveringszout is een mogelijkheid, of dat er poriën verstopt raken, soms raden ze aan om arrowroot ipv maizena te gebruiken, of er is sprake van een persoonlijke intolerantie. In ieder geval verdwijnt de uitslag weer compleet als men stopt met het gebruik.
-Het lijkt gek om voor een deodorant kokosolie te gebruiken, maar dat is niet zo. Kokosolie heeft goede anti-bacteriële eigenschappen en de hoeveelheid is zodanig dat het voornamelijk als drager van de droge poeders fungeert. Je hoeft dus geen vetvlekken in je kleding te verwachten, al kan het bij witte kleding een gelige gloed geven, wat er overigens bij het wassen, ook op lagere temperaturen, gewoon uitgaat.

Wasmiddel (voor in de wasmachine): Met foto's ook uitgelegd hier.
-1 tablet plantaardige zeep, in vlokjes geraspt. (= ongeveer 250 gram)
-125 gram huishoudsoda (natruimcarbonaat, washing soda)
-125 gram Borax (online te bestellen, tendo is de goedkoopste die ik tegenkwam.)
-water
-2 grote 4 liter containers voor opslag. (afsluitbaar)
-grote pan
Rasp de zeep en doe dit in een pan met 4 liter water. Zachtjes roerend opkoken tot de zeep gesmolten is. Hoe kleiner de vlokjes, hoe sneller dit gaat. Borax en huishoudsoda toevoegen en het geheel naar het kookpunt brengen. Verdeel het mengsel dan over de twee containers (trechter is handig) en voeg bij allebei 2 liter KOUD water toe. Deksel erop, goed schudden en een etmaal laten rusten. Het mengsel zal in die rustperiode opstijven naar een wat slijmerig spul. Nu is het klaar voor gebruik. Ongeveer 1/3 kopje per wasbeurt gebruiken.
*Als bonus ook een natuurlijke wasverzachter op de koop toe: Doe een scheut azijn in het wasverzachter-laatje van de wasmachine, dit zal de was een stuk zachter maken en ontkalkt tevens de machine. De geur van azijn verdwijnt helemaal als de was droog is. Je kunt er eventueel ook een paar druppeltjes etherische olie aan toevoegen voor een persoonlijke geur.

Frisdrank: (met dank aan kokswereld.eu)
-2 citroenen
-2 eetlepels poedersuiker
-1 theelepel zuiveringszout (natriumbicarbonaat, baking soda)
-1 liter water
Meng het poedersuiker en het water in een kan, voeg daarna het zuiveringszout toe, goed roeren. Pers de citroenen uit met een citruspers en voeg het sap toe aan het mengsel. Nog een keertje roeren en klaar! *Koolzuurgas zit in de meeste frisdranken. De belletjes geven limonade een frisse prikkelende smaak, vandaar de naam frisdrank. Koolzuurgas ontstaat als zuiveringszout reageert met een zuur (zoals citroensap). Zuiveringszout kun je dus gebruiken om je eigen priklimonade te maken.

Tapijtreiniger:
-zuiveringszout (natriumbicarbonaat, baking soda)
-optioneel lavendelbloesem, gedroogd (natuurwinkel)
De hoeveelheid is afhankelijk van de oppervlakte die je wilt behandelen.
Strooi het zuiveringszout over je tapijt en werk het een beetje in met je handen. Doe eventueel hetzelfde met de lavendelbloesem. Een nacht laten inwerken en daarna opzuigen.
*Ik doe dit eens per maand, liefst vlak nadat ik een nieuwe stofzuigerzak in gebruik neem want dan ruik je nog een hele tijd daarna bij iedere zuigbeurt die heerlijke lavendelgeur. Overigens laat ik soms het strooisel wel een paar dagen op het tapijt liggen en loop er dan  flink met m'n slofjes overheen te wrijven als ik eroverheen loop. Zo komt de geur van de lavendel meer vrij. Na een dag of wat vind je dan overal in de woonkamer wel lavendelbloemen maar dat vind ik niet zo'n ramp. Eén stofzuigerbeurt en het is weg.
Op deze manier kun je ook je autostoelen wat opfrissen.
tapijtreiniger

Luchtreiniger:
-schaaltje met zuiveringszout
-paar druppeltjes met je favoriete etherische olie.
Zet het schaaltje open en bloot neer in de ruimte die wel wat opfrissing kan gebruiken. Zuiveringszout heeft de eigenschap om kwalijke geuren op te nemen en zo de lucht frisser te maken.

Mini-detox-voetenbad:
-1 eetlepel zuiveringszout (natriumbicarbonaat, baking soda)
-2 eetlepels epsomzout (bitterzout, magnesiumsulfaat)
-1 eetlepel huishoudsoda (natriumcarbonaat, washing soda)
-optioneel paar druppeltjes etherische olie (o.a. lavendel, pepermunt, tea tree, eucalyptus)
Los de ingrediënten op in een voetbadje met warm water (hou eventueel een keteltje heet water bij de hand om tussendoor bij te gieten) en hou je voeten minimaal 20 minuten in het water. Het verzacht de huid van je voeten en met name epsomzout heeft de eigenschap om toxines weg te trekken.

Wat zullen we weer schoon worden!

(Was deze informatie behulpzaam voor je? Laat een bericht achter, ik hoor het graag!)

30 opmerkingen:

Anoniem zei

Heel veel wijzer geworden!!!Dank je wel!!

Anoniem zei

Hoi,

Nou ik ben heel blij met alle goede tips van jou maar ik vraag me af of het wel goed is voor je tanden
en ben bang dat ik het glazuur van mijn tanden af poets.
Hoe zit dat?

cr-mics zei

Zuiveringszout is een heel mild middel met een fijne korrel. Als je het gebruikt zul je merken dat het al gauw door je speeksel oplost, dus het blijft niet eindeloos polijsten. De glazuur op je tanden is veel sterker. Het pakt meer de aanslag aan die als een laagje op je tanden zit. De kracht zit 'm in de herhaling over een langere periode. Met een normale tandenborstel en poetstechniek (dus niet als een gek hard gaan raggen) hoef je je dus geen zorgen te maken dat je het glazuur van je tanden afpoetst. Ter vergelijking trouwens, in alle gewone commerciële tandpasta's zitten ook altijd schuur-en polijstmiddelen verwerkt. En er zijn veel tandpasta's die zuiveringszout bevatten. Gebruik je zuiveringszout puur, doe het dan 1 à 2x p/w, afhankelijk van je aanslag. Succes!

Anoniem zei

Ja dit is heel goede info. Maar waar koop ik epsom/bitterzout?

cr-mics zei

Je kunt via internet bestellen, maar ik heb mijn bitterzout bij een tuincentrum gekocht.. Daar wordt het verkocht om magnesiumgebrek bij coniferen te voorkomen. Prima te gebruiken voor een voetbad. (Voor inwendig gebruik kun je het bitterzout van Jacob Hooij gebruiken, te koop bij o.a. de tuinen. = iets duurder) Succes!

Anoniem zei

dankjewel!

Chaotisch typetje..... zei

Super deze info! Ik was al aan het zoeken waar ik de "washing soda" kon krijgen zoals je ze afgebeeld ziet in de gele kartonnen doosjes. Maar ik heb het dus gewoon al in de keukenkast liggen dus.... [volgende keer eerst het etiket maar lezen]

Ik ga de tandpasta zeker ook eens proberen!

cr-mics zei

Haha, ja..herkenbaar! Huishoudsoda werd vroeger veel meer gebruikt maar is behoorlijk in onbruik geraakt... te ouderwets.. Soms heb je dan even een andere benaming nodig om er weer enthousiast over te raken en dan blijkt het een echte herontdekking te zijn. Fijn als het dan gewoon makkelijk verkrijgbaar is, toch? Succes ermee!

Cassandra L zei

Wat een heerlijke simpele tips. Complimenten hoor. Ik heb net zuiveringszout gekocht om mee te experimenteren. In het verleden heb ik al met een aantal andere dingen geëxperimenteerd en dat is me steeds goed bevallen. Ik ben zelf al heel lang helemaal weg van Tea Tree, die gebruik ik in mijn shampoo tegen de jeuk en ga hem zeker ook toevoegen aan de shampoo die ik ga maken naar jouw recept. Ik heb anderhalf jaar geleden een wasbal gekocht, waardoor ik geen wasmiddel hoef te gebruiken en ook daar doe ik altijd een paar druppels Tea Tree olie overheen. Wanneer ik licht geïrriteerde oksels heb (door het scheren weleens) doe ik een druppel op een wattenschijfje en reinig en verzorg ik mijn oksel waarna ik na een dag nergens last meer van heb. Wellicht handig om dit als aanvulling aan je recepten toe te voegen.
Ik koop het wel gewoon bij de drogist, want bij de meeste natuurwinkels rekenen ze het dubbele!! Een flesje van 10 ml hoeft maar ca €8,= te kosten. Voor wie in Engeland komt; daar kost een fles van 100 ml ca 11 pond.

cr-mics zei

hallo Cassandra. Dank je voor de complimenten. Altijd fijn om terug te horen dat anderen wat aan m'n berichten hebben. Ik gebruik hier ook veelvuldig tea tree etherische olie. Door de tandpasta, deo, in m'n eigen gemaakte zeep, schoonmaakmiddelen etc. Alleen nog nooit door het wasmiddel. Had altijd het idee dat de machine teveel verdunde. Misschien toch eens proberen!
Succes met het zuiveringszout..ik vermoed dat je het geweldig gaat vinden!

petra zei

Geweldig!! Ik ga alles uitproberen, thanks!!

Anoniem zei

Leuk! Maar is dit wasmiddel ook beschermend voor je gekleurde was?

cr-mics zei

Een van de eigenschappen van borax is dat het bleekt. Zelf merk ik dat niet zozeer in de gekleurde was maar je kunt ervoor kiezen om de hoeveelheid borax te verminderen in het recept als je geen risico wilt lopen.

Marja Besselink zei

Leuk al deze informatie, en lekker overzichtelijk! Sinds kort maak ik ook zelf mijn deo, maar veel simpeler: kokosolie smelten (in de zon of op de kachel zetten), zuiveringszout erin oplossen, paar drupjes lavendelolie erbij, in de koelkast zetten om snel af te koelen (zodat het zout niet naar de bodem zakt), en daarna kan het gewoon op kamertemperatuur bewaard worden. Het bevalt me heel goed!
Overigens heet zuiveringszout in het Duits Natron, en het ligt hier gewoon in de supermarkt.
Zo'n voetenbad ga ik eens uitproberen want huishoudsoda en Epsom Salt heb ik ook in huis! :-)

Anoniem zei

Allemaal erg leuke tips. Ga het zeker uitproberen.

Heb ik wel een vraag. Wat doe ik met een splinter in een hand? Vroeger deed mijn moeder dat altijd weken in een badje met huishoudsoda. Ik hoorde ook over weken in baking soda. Tips?

Anoniem zei

Na vervelende artrose pijnen, kreeg ik uiteindelijk het middel Arcoxia voorgeschreven. Ik ben me kapot geschrokken van de bijwerkingen, dus dit sla ik even over. Na een intensieve zoektocht op internet kwam ik erachter dat Baking Soda je lichaam ontzuurt. Sinds een kleine week gebruik ik 2x per dag een halve theelepel, opgelost in een glas water. En geloof het of niet, ik ben pijnvrij. Mijn huisarts heeft geen bezwaar en ik drink ook minder dan de aanbevolen hoeveelheid. Toch knaagt er iets. Ik vraag me toch af of Alkalife of Alka Vitae niet beter zou zijn. Alhoewel dat stukken duurder is. Wat vind jij? Alvast dank voor je antwoord!

cr-mics zei

Bij een splinter kun je inderdaad een papje van zuiveringszout met een beetje water maken. Dat een paar minuten op de huid laten zitten, dan zou de splinter veel makkelijker te verwijderen moeten zijn. Gaat de huid later toch zweren dan zou ik eerder een badje met warm sodawater nemen.

cr-mics zei
Deze reactie is verwijderd door de auteur.
cr-mics zei

Beste anoniem, wat fijn om te lezen dat je artrosepijn weg is. Nu ben ik geen huisarts dus ik ben niet de persoon om je advies hierin te geven. Maar als je eigen huisarts erachter staat en je hebt er baat bij... Ik zou voor inwendig gebruik dan wel de meest zuivere zuiveringszout kopen, dus vd apotheek of Jacob Hooij en niet die vd supermarkt. Maar blijft het knagen, heb het er dan nog een keer met je huisarts over. Die heeft er toch echt meer verstand van dan ik.

Anoniem zei

Borax schijnt giftig te zijn. Je zou dan beter kaliumcarbonaat kunnen gebruiken.

cr-mics zei

Beste anoniem.

Borax is alleen gevaarlijk als je het in zeer grote hoeveelheden inneemt/consumeert. (Ter vergelijking, ook gewoon keukenzout, zuiveringszout of zelfs gewoon drinkwater is dan in dezelfde mate gevaarlijk voor je.)
Borax is een mineraal dat van nature in de grond en oceanen voorkomt. Het is niet kankeropwekkend, hoopt zich niet op in je lichaam en dringt niet makkelijk je huid binnen (mits die niet beschadigd is) Ook is het niet belastend voor het milieu.

Wel zijn er testen die aangeven dat het in pure vorm de huid kan irriteren (het is een alkalisch mineraal) en dat het bij muizen de voorplantingsorganen aantast bij hoge ingenomen doses.
Ik gebruik borax alleen zeer verdund in schoonmaakmiddelen en dus op geen enkele manier om op m'n huid te smeren of zelfs in te nemen. Als wasmiddel is er dus geen enkel gevaar voor je gezondheid of sprake van irritatie en past het heel goed binnen het 'groene schoonmaken'.
Naar mijn weten gebruik je kaliumcarbonaat als alternatief voor borax vooral bij verzorgingsproducten, zoals crèmes. In reinigingsproducten ken ik kaliumcarbonaat alleen voor zeepbereiding, maar daar is het geen vervanging voor borax.

Gea Westrik zei

Ik gebruik helemaal geen borax in mijn eigengemaakte wasmiddel en ik ben toch heel erg tevreden met het resultaat! Wat is dan toch de toegevoegde waarde van borax? In mijn wasmiddel doe ik alleen zeep en een flinke schep huishoud soda.

groetjes Gea

cr-mics zei

Hallo Gea,

Kort uitgelegd, want er zit natuurlijk een heel scheikundig verhaal achter, zorgt borax ervoor dat de zeep in het wasmiddel beter z'n werk kan doen, desinfecteerd het en heeft het een licht blekende werking. Verder verzacht het het water en neutraliseert geurtjes.
Maar als je tevreden bent over je wasmiddel zonder borax, dan is het ook goed toch? Ik gebruik het wel en ben daar weer heel tevreden over.
Groetjes Chantal

Anoniem zei

hallo,
Helemaal te gek, ben helemaal in de ban van carbonats, snap er helaas niet veel van (droom ervan alchemist te zijn :) )..2 maanden hebben we hel met mijtern en na kwakzalvers en bankplunderingen vanwege alles maar proberen, komen we weer uit op Borax, Zwavel en Dia. Earth..de een zout, een zwavel en een silica poeder..dus tip als je niet van mijten komt hoop ik...geen insecticide heeft tot nu toe geholpen.. Okee, mijn vraag..ik zoek een grote zak Borax, is dat nou hetzelfde als NAHCO3, natriumhydrogen carbonaat..Ook neem ik Borax internal voor candida, mycoplasma en beginnende reuma.(net als baking soda een geweldig medicijn dat onze "vriendjes"in de pharmaceutical industry niet willen verspreiden)..kijk maar eens op het net..Denk je dat Kalium carbonaat hetzelfde zou doen?..Veel liefs

Ingrid Duin zei

Deze informatie heeft mij geweldig geholpen/
Ik was op zoek naar Soda Ash, welke ik in de Verenigde Staten kocht om te zeefdrukken op textiel. Woon inmiddels in Nederland en wist niet dat soda ash hetzelfde is als de soda die ik inmiddels in huis heb en in de gewone supermarkt heb gekocht.
Dank je wel!
Vriendelijke groet,

Evelien Kuiper zei

Erg informatief om te lezen! Bedankt. Ik ga meteen mijn tapijt reinigen met bakinfg Soda. Ik had het al in huis om in een sok te doen en bij de opgevouwen tent te leggen als vochtvreter. Ik kwam op deze site omdat ikz eker moest weten of Baking Soda hetzelfde is als zuiveringszout. Je kunt er namelijk een hele leuke vulkaan mee maken: Zuiveringzout en azijn met wat rode ecoline geven een leuk effect. Dat heb ik weer uit een boek dat ik kocht bij de Action: "Zo doe je dat" Derek Fagerstrom, Lauren Smith e.a.). Hier staan ook van die handige tips in. Succes met de leuke site!

cr-mics zei

:-) Graag gedaan!

Isabel zei

Ik ben nu heel erg geïnteresseerd in de handige tips die ik heb gelezen nu. Ga ze toch eens proberen om de kosten zo laag mogelijk te houden.
Super!

Anoniem zei

hoi wat een goede site is dit!
hoe zit het met het epsom zout en bitter zout van het tuincentrum, werkt in voetenbad maar zou je daar ook gewoon helemaal mee in bad kunnen?
gr sandra

cr-mics zei

Als ik een bad had zou ik dat zelf wel gewoon doen. Volgens het etiket zit er namelijk niets anders in. Moet me hier alleen beperken tot voetenbadjes :-)