C: Zelf boter maken

Afgelopen voorjaar werd ik een keer ziek. Griepje. Erg genoeg om een paar dagen zielig op bed/bank te liggen met snotlapjes en aspirientjes. Niet leuk, maar gelukkig bedacht ik al redelijk snel, tussen stoombadjes en zoutspoelingen door, dat het de perfecte gelegenheid was om weer eens een oude serie van de BBC op YouTube terug te kijken. "Tales from the green valley" Daarin keren een aantal mensen voor een jaar 'terug' in de tijd, om in 17e eeuwse stijl een boerderij te runnen. Compleet met alle technieken, materialen, ambachten en gebruiken van toen. Heerlijke feel-good-slow-down televisie, perfect voor zieke oogjes.
Tot mijn grote vreugde kwam ik erachter dat dat concept (voor een jaar terugkeren naar een boerderij uit een bepaalde periode) inmiddels vaker was uitgevoerd door veelal dezelfde groep mensen. Want zo zijn er ook de series Tudor Monastery Farm (15e eeuw), Victorian Farm (eind 19e eeuw)  Edwardian Farm (begin 20e eeuw) en Wartime Farm (WOII). Stuk voor stuk verslavend leuke afleveringen die zowel onderhoudend zijn als inzichtelijk. Tenminste, als je van ouderwets zelfvoorzienend boerenleven houdt. En een beetje nostalgische handnijverheid. En wat historische context.

Het was door die series dat ik opeens heel erg veel zin kreeg om zelf boter te gaan maken. Want dat kan dus gewoon! Natúúrlijk kan dat gewoon want hoe deden ze dat anders vroeger dan? Alleen, je moet wel even weten hoe.
Inmiddels weer druk aan het werk (en daarnaast druk met de moestuin) begon ik tussendoor met het zoeken naar meer achtergrondinformatie. En afgelopen weekend kwam het er dan ook echt van, ik maakte m'n eerste portie boter. En dat boterde goed!! Ah, flauw grapje.. Nee, maar écht, heel leuk om te doen en helemaal niet moeilijk ook.

Inleiding:

Je hebt boter en boter. Gezouten of ongezouten, rauwe of gepasteuriseerde, roomboter of margerine. Alles begint met de melk. Vers van de boer of uit de winkel maakt al een groot verschil (vanwege gepasteuriseerd en gehomogeniseerd of niet)

Als je nu zelf boter maakt dan maak je eigenlijk altijd échte boter. Dat is romige boter oftewel roomboter. Een natuurproduct. (Geen margarine of halvarine want die zijn enorm bewerkt.) En zulke romige boter gaat uit van romige volle melk. 

 

Kun je aan verse rauwe melk komen, dan is dat een onbewerkt natuurproduct. Het is niet gepasteuriseerd (al kun je dat thuis zelf alsnog doen als je rauwe melk een eng idee vindt*) en ook niet gehomogeniseerd (waarbij met grote druk en verhitting vetdeeltjes kleiner worden gemaakt waardoor ze mooier in suspensie blijven). Als je rauwe melk een poosje laat staan dan vormt zich als vanzelf een roomlaagje aan de bovenzijde. Supermarktmelk doet dit niet, dus als je niet aan melk rechtstreeks van de koe kunt komen dan mis je het roomlaagje waar het nu net om te doen is. Ook bij de volle supermarktmelk mis je dat. De room zit er wel in, maar door de homogenisatie scheidt het zich niet dus je krijgt het er niet uit. Van de supermarkt moet je in dat geval geen melk halen, maar slagroom. En dan bij voorkeur biologische.

In mijn geval, met een biologische boerderij in de buurt, kan ik aan vers gemolken rauwe biologische melk komen. Dichter bij the-old-days kun je qua melk eigenlijk niet komen. Heb je zelf gekochte slagroom dan kun je de eerste stappen overslaan.

(*) Wil je rauwe melk liever pasteuriseren dan doe je dat door de melk al roerend op het vuur naar 72 graden C. te brengen en daarna zo snel mogelijk weer af te koelen (bijv. d.m.v. koudwater-badjes) Aangezien het wel gepasteuriseerd is maar niet gehomogeniseerd kun je er nog steeds room van oogsten. Stap 3 werkt dan wel anders dan bij ongepasteuriseerde rauwe melk.

Aan de slag:

Werk altijd zo schoon mogelijk!

Stap 1: De melk. Ik haalde 3 liter rauwe melk bij de boer en liet dat een poos in de koelkast staan. Volgens de recepten 12-24 uur. Als je een glazen fles gebruikt zie je na verloop van tijd duidelijk een laagje room bovenop drijven.

Na 16 uur plakte ik er een stickertje op met lijntjes bij de laag. Ik was benieuwd of het laagje na 24 uur nog dikker zou worden maar het tegendeel bleek het geval. Het roomlaagje wordt blijkbaar compacter en dus iets dunner.

Stap 2: Het afromen. Het bovenste roomlaagje is het laagje waar je uiteindelijk de boter mee maakt, dus die zal je moeten gaan afscheppen. Ik stel me voor dat je dat misschien ook kunt afzuigen als je een grote pipet hebt maar ik deed het nu gewoon heel voorzichtig en oppervlakkig met een lepeltje. Vooral niet roeren en schudden want dan vermengt het laagje zich weer, dat snap je wel toch? Van 3 liter kreeg ik ongeveer 1,25 cup room. Grofweg 300 ml. Wel handig als je dus een pot hebt met een grote opening anders is het met een lepel haast niet gecontroleerd te doen. In de grotere potten blijft nu magere melk over. Het is dus niet zo dat je naast de room de rest kunt weggooien. Niks mis met die magere melk.

Stap 3: Fermenteren van de room. Deze stap kun je overslaan als je geen rauwe room hebt (dus gemaakt van rauwe melk, ongepasteuriseerd.) of als je het liever niet wil.
Slagroom uit de supermarkt, ook biologische, heb ik nooit anders gezien dan gepasteuriseerd. En het gaat er nu juist om dat er melkculturen in de room zitten die het licht kunnen gaan verzuren. (Hoewel je wel rauwe melkculturen kunt toevoegen dmv een probioticapilletje wellicht?)
Het maakt de uiteindelijke boter rijker van smaak én beter verteerbaar. In het Engels noemen ze dat cultured butter. Hier zou je het gefermenteerde boter noemen.
Hiervoor laat je de room afgedekt maar niet helemaal afgesloten voor ongeveer 24 uur bij kamertemperatuur staan. Dat klinkt alsof het meteen gaat bederven, maar in eerste instantie gaat het juist fermenteren/verzuren. Vertrouw hier je neus. Een licht zurig geurtje is oké maar het mag verder niet bedorven ruiken. (Mocht er nu een hittegolf rondwaren dan laat je het aanmerkelijk korter staan dan op een koude winterdag, die logica is er ook.)

Stap 4: Schudden, schudden, schudden...oftewel, het karnen. Doe de (eventueel gefermenteerde) room in een grote schone en goed te sluiten pot. Zorg dat je nog ongeveer 2/3 ruimte leegte in de pot overhebt want die ruimte heb je nodig om de room goed te kunnen laten klotsen. Het is nu een kwestie van schudden. Dat hoeft niet als een bezetene, maar wel met regelmatige snelheid. Hoe leg je dat uit, een schud per seconde? Eén-en-twintig...twée-en-twintig...drié-en-twintig...etc.

 

Eerst gebeurt er een poos niet zoveel, maar na 8 minuten merkte ik verandering in het geluid van het geklots. Je ziet duidelijk dat de room niet meer glad is maar brokkeliger wordt.

Nog niet eens een minuutje later zie je dat die brokkeligheid doorzet. Een verschil tussen romige substantie en wat witte waterige substantie.

Amper een halve minuut verder en je bent er al. Je hebt de vetmoleculen nu zodanig op hun donder gegeven dat het is gesplitst in boter en karnemelk.

Stap 5: Afgieten.

Die karnemelk dus, die moet je ook niet weggooien want ook daar is niets mis mee. Die kun je gewoon drinken, of door het pannenkoekenbeslag mengen, ik noem maar iets. Je giet het makkelijk af.
Om er vervolgens voor te zorgen dat de overgebleven boter langer goed blijft zijn er een paar dingen die je moet doen.

Stap 6: Spoelen

Allereerst, de boter spoelen, al het aanhangende karnemelk eraf. Doe dat met koud water, zo koud mogelijk want de boter smelt bij warmte, zoals boter nu eenmaal doet. Ik doe het met een vergiet, maar het kan ook in een bakje water die je een paar keer vult en weer afgiet. Het water moet zoveel mogelijk doorzichtig zijn. En vervolgens..

Stap 7: Weet eigenlijk niet de officiële term voor deze stap, maar het houdt in dat je zoveel mogelijk het spoelwater wegwerkt.

En vanwege de warmte doe je dat beter niet met je handen. Twee platte houten lepels werken goed. Je neemt wat boter op de ene lepel en wrijft dat steeds met een lichte druk over naar de andere lepel, steeds opnieuw. Als je de lepels een beetje schuin houdt dan druppelt er als het goed is wat water vanaf. Ga net zolang door tot dat niet of amper meer gebeurt. Gaat vrij snel al moet je niet in één keer de hele hap boter nemen want dan vallen er ook steeds boterklontjes mee af...of je moet grotere lepels hebben misschien.

Als het goed is wordt je boter er droger en gladder door. Zoals bovenstaande foto de voor en na laat zien. Het lijkt toch opmerkelijk veel op echte boter. Echte échte boter!!

Bijna 100 gram boter. Dat lijkt niet veel op 3 liter melk, maar eigenlijk is het bijna 100 gram boter, een kopje karnemelk en ruim 2,5 liter magere melk wat het eindresultaat is.

Stap 8: Optioneel. Zouten.
Ikzelf heb nog wat zout toegevoegd voor de smaak en houdbaarheid. Ongeveer een kwart theelepeltje. Maar dit kan natuurlijk ook het uitgangspunt zijn van allerlei kruidenboters (zoals onze befaamde zoete kruidenboter met walnoten.) Makkelijk in te vriezen ook. Oh, de mogelijkheden!!

De Bretonse boterpot:

Wat sindsdien ook opeens in m'n hoofd omhoog plopte was een bepaald boterpotje dat ik ooit op een keramiekmarkt had gezien. Even google-en om erachter te komen dat dat officieel een Bretonse boterpot heet. Weten we dat ook weer. Het geniale aan dat boterpotje was dat het een manier boodt om buiten de koelkast (dus te allen tijde smeerbaar) je boter langer houdbaar te houden. Namelijk omdat de boter hiermee ondersteboven in een waterbadje hangt, wat fungeert als een waterslot. Een beetje zout in dat water en het was helemaal optimaal tegen bederf van buitenaf beschermt.  (Al moet je wel opletten dat je niet teveel broodkruimels in je boter achterlaat. Helemaal onfeilbaar is het dus ook niet.) Een koelkast geeft nog altijd de langste bescherming.

Ze zijn er in verschillende modellen. Soms bollig, soms cilindrisch. Soms heeft het binnenpotje extra gaatjes om ook bij minder boter geen grote luchtbel te creëren.

Wat handig dat ik zelf keramist ben. Hoewel niet de grootste draaier ben ik hiervoor toch met veel plezier achter de draaischijf gekropen. Beetje passen en meten, beetje decoreren en glazuren en voila.. M'n eigen boterpotje! Genoeg voor 100 gram perfect smeerbare boter.

Ik voel me nu werkelijk alsof ik met m'n neus ergens in gevallen ben!!!
En mocht m'n moestuin me nog wat meer vrije tijd gunnen dan ga ik ook nog aan de slag met boterstempels. Die zijn vooral van hout maar kunnen ook van aardewerk zijn....hándig!!!

M: bewaarmap voor posters oftewel een (hele) grote tekenmap

en nieuw

 
 

oud


 



Ooit, in een ver en ver verleden, zeg maar zo'n 20 jaar geleden, heb ik samen met Chantal een grote zwarte tekenmap gemaakt. En ik hoorde laatst dat we samen er ook een voor haar hebben gemaakt, in ruil voor een tekening, van een elf van Rien Poortvliet, lichtjes ingekleurd. Die tekening moet ik ook nog hebben. Hij hangt niet meer aan de muur, maar ik ga hem opzoeken!

 

oude voorkant, tekening van Chantal, van een beest?

oude achterkant, glimmend papier met krassen van ouderdom, zie je het opbollen in de hoek?

Dit formaat, 66 bij 47 cm moet je eigenlijk met z'n tweeen maken om het papier goed te kunnen hanteren en aan te drukken. Het was voor het eerst dat ik zo'n grote map maakte en ik sta er nog van te kijken dat we dat zonder een kreukje en netjes recht hebben kunnen plakken. Toen was het het grootste stuk karton dat ik kon vinden.

Het formaat was eigenlijk net te klein voor de grote stukken papier, die zijn soms toch 50 bij 70...

en ik had het achter een tafel staan, rechtop en dan ook nog eens bij een verwarming in de buurt, dus langzaam maar zeker begon de map wat uit te bollen en zat er langzamerhand meer in dan goed voor hem was.

Een nieuwe dus, en omdat ik het boekbinden weer een beetje 

begin op te pakken, vond ik het tijd voor een groot project!

Het grootste karton is nu 50 bij 70, dus dat ging hem worden.

 

De rug met wat meer ruimte, zodat er wat meer in kon. De kaft in stukken verdeeld, omdat de patronen die ik wilde gebruiken op A4 formaat was en het vèèèèèèl  beter hanteerbaar is. De binnenkant wilde ik wel graag in 1 keer doen omdat het dan mooi glad is en je geen dubbele diktes krijgt. Dat mislukte !! Zo'n groot ingelijmd papier, in je eentje (want geen zin om te wachten en eigenwijs...), is niet goed te hanteren. Al had ik trucjes bedacht en kreeg ik het papier wel in een hoek goed gelegd, het karton begon de lijm al op te nemen voordat ik het aan kon drukken en heb ik het snel weg moeten trekkken, met al beschadigen in het karton... En toen was de buitenkant dus al klaar, naar alle tevredenheid en uren werk.

1 kant

 

en de andere kant

 

De binnenkant daarna met wit A4 kopieerpapier beplakt, met kleine overlappingen. Eigenlijk ook prima. Maar ik kijk met een schuin oog toch nog eens naar die map van 20 jaar geleden.  Hebben we toen toch maar even goed gedaan!

nu: wit, gewoon kopieer a4 formaat, iets overlappend

toen: of  daarna versierd met leuke platen van tijdschriften, alles kan

De oude map heeft nu een inhoud van stukken gekleurd papier en dun karton. De nieuwe map heeft alle posters, inpakpapier, tekeningen en alles wat een kaft zou kunnen worden. En het ligt nu onder het logeerbed in plaats van dat het staat uit te bollen. Veel beter, zelfs gestructureerd en zo. Alles heeft nu zijn eigen plekje.



zie, hoe netjes en geordend... en ook nog passend!
 

Alles heeft een eigen plekje, ja, dat wel, het papier.... Voor het dikke karton, bij mij toch al gauw een cm of 5/6 dik bij elkaar, moet ik nog iets bedenken. Voor een volgende keer...

Een klein boekje of een grote bewaar/tekenmap: het principe blijft natuurlijk hetzelfde. Alles is te maken, een kwestie van gewoon beginnen. Verkijk je alleen niet op te grote stukken papier en de ruimte die dat vraagt, hou het behapbaar, A4 is al best een klus om netjes te kunnen verwerken. En liever iets kleiner en dan zonder kreukels en recht, dan groter en slordig. Maar een veelvoud van A4 of kleiner kan natuurlijk best. Hou het papier van gewone dikte, te dun papier is heel lastig hanteerbaar. Ik heb voor deze map kleurplaten gebruikt, die ik lekker eigenwijs niet inkleur!

 

1 tip nog, het hoeft niet in 1 keer af. Je bent dan al gauw ùùùùùùùren verder...




M: zelf eveloppen-boekje maken

klein enveloppen-boekje

Als een klein en leuk cadeautje, bleek dit een snelle en leuke manier te zijn.
Niet helemaal volgens de boekjes van het boekbinden, maar af en toe eens iets proberen kan geen kwaad, dacht ik zo.
Ik kwam dit op pinterest tegen (het boekje dan) en wist eigenlijk nog niet of het echt handig zou zijn...
Een enveloppen-boekje, heel simpel gezegd een boekje gemaakt van enveloppen i.p.v. losse papieren vellen. En in die enveloppen kun je dan van alles kleins doen. Envelopje dicht, mooi opgeruimd!

En laat ik nou, in de afgelopen december maand tegen mooie gedessineerde enveloppen aanlopen. In verschillende kleuren en motieven. Niet te groot, niet te klein, eigenlijk precies goed.

En hoe leuk zou het zijn om zelf enveloppen te maken, van mooi bestaand papier, of zelf getekend, beschreven, geschilderd, beplakt...









Tijd voor een projectje!
In het kort:

• Enveloppen mooi verdeeld, 15 stuks in totaal.
• met perforator de gaten gemaakt in enveloppen, aan de onderzijde 
• lintje erdoorheen  en vastgelijmd met onverdunde boekbinderslijm
• Karton op maat gesneden, net iets groter dan de enveloppen. In 2 delen dit keer omdat ik het goed open wou kunnen doen.
• karton geperforeerd.
• karton met gekleurde duct-tape beplakt (hoe leuk! van de Action...). Alleen het karton dit keer, niet de "rug" (zie hier de technieken van het beplakken bij de tekenmap)
• perforatergaten weer doorgeprikt met dikke naald of priem, van buiten naar binnen
• lint door enveloppen en karton gehaald, strikje erin
• klaar!

Een highlighter gebruikt om de maat van de perforator goed te houden. Niet alle enveloppen konden in 1 keer door de perforator.



 

Een lintje van een boeket bloemen, voldoet prima

 

 

 

Beetje straktrekken en vastzetten met onverdunde boekbinderslijm

Het boekblokje is klaar, nu de kaft nog en in elkaar zetten, zie hoe de lijm een glimmend laagje achterlaat op papier. Voor de binnenkant niet erg, als je papier gebruikt bij de kaft is dit jammer. Niet knoeien dus...

 

de kaft in wording

 

mooi de hoekjes bijsnijden, net kaften...

 

 

 de 2 delen van de kaft worden aan elkaar geplakt, eerst de buitenkant, dan afwerken aan de binnenkant. Zorg dat de kneep goed aangedrukt wordt, dan kan het makkelijker bewegen.

 

eerst de buitenkant kaften (groen) en dan mooi afwerken aan de binnenkant (met rose)

 

de binnenkant met duct-tape gedaan. De uiteindes niet aandrukken maar meteen bijsnijden met een afbreekmesje en voorzichtig de tape weghalen

 kijk, ziet er mooi uit , toch?

 

keuzes... rose of groen lintje om alles aan elkaar te maken

met een priem of (haak) naald door de duct-tape gaan. lintje erdoor frommelen met (haak)naald, door de kaft, het boekblokje en weer de kaft , andere kant weer terug, strikje erin, klaar!

 

de groene gemaakt door mij, met de vlinder door de vriendin van mijn zoon

 

de achterkant met de ooievaar door mijn zoon

 

deze gaat gebruikt worden om gedroogde bloemblaadjes in te bewaren

Oude kalenders (zie: vlinder en ooievaar), tekeningen van je (klein)kinderen, tijdschriften, kranten, spreuken van je scheurkalender, kleurboeken, echt alles kan als kaft dienen!
Het hoeft ook niet in 1 formaat, kleinere formaten , net iets overlappen, kan ook prima.


Met het precies meten en bedenken van alles ben je langer bezig dan met het in elkaar zetten. Maar is dat eigenlijk niet bij alles zo??
Hierbij de maten zoals ze bij dit project waren:

enveloppen zelf: iets verschillend, maar ik ging uit van de grootste maat, 16,2 bij 11,4 cm
de kaft maak ik aan alle kanten , behalve de rug, 2mm groter . Dat ziet er mooier uit en zit het boekblok er mooi binnenin. Iets verschil valt dan ook minder op... De rug van dit boekje is hier open, dus daar hoef ik niks bij te tellen.
kaft bij de rugkant: 2,0 bij 11,8 cm (2 mm groter dan de envelop aan beide kanten en die 2 cm komt mooi voorbij de perforatiegaten)
kaftgedeelte dat kan openklappen: 11,8 bij 14,0 cm (tussenruimte (kneep) om de kaft te kunnen bewegen is 4 mm)  Sommetje in cm: 16,2 als envelopmaat + 0,2 voor de kaft= 16,4 . Dit -0,4 voor de kneep=16,0. Dit -2,0 voor het vaste gedeelte van de kaft =14,0 cm

 

Tijd zal nog moeten uitwijzen hoe handig een envelopboekje is en hoe sterk de duct-tape is in plaats van het boekbinderslinnen dat je normaal hiervoor gebruikt)

 

                                                       dit boekje is vergeven,               

 

deze ook,

 

en toen hadden we er nog 1... (de groene)

 

 

en daar is ook een plekje voor gevonden inmiddels! Een verjaardag van een nichtje, wordt alweer 14, met als verjaardagswens: geld, dat is toch veel leuker in zo'n boekje verstopt dan in een enkele kaart of losse envelop...

 

Op naar een nieuw project!

 

M: zelf baard-muts maken

tja, het was weer Sinterklaas een tijdje geleden (al weer twee-en-een-halve-maand geleden inmiddels...) en het liefst maak ik dan zelf iets.

Ten eerste is het leuk om te doen,
ten tweede kan het zijn dat ik spullen gebruik die hier in huis liggen te wachten op een creatief moment... en dat ruimt weer lekker op (hoop ik) en
ten derde is het vaak iets wat je niet precies zo kunt kopen en dan toch krijgt!

Genoeg reden dus om mijn gedachten de vrije loop te laten. Vorig jaar maakte ik een tekenmap voor mijn oudste zoon en zijn vriendin (zie hier), en hoewel papier en karton altijd leuk is om mee te werken, was dat minder van toepassing op mijn jongste zoon en daar wilde ik iets voor maken. (al had ik wel een leuk idee voor de vriendin van mijn jongste, daar volgt nog een ander bericht over)

Een week voor Sinterklaas kwam het verlossende idee zomaar naar voren. Mijn jongste had een baardmuts gezien, die hem wel lekker warm leek, maar dat was veel te duur, dus streepte hij dat resoluut weer van zijn lijstje.

Een baardmuts???? Wat ??? Op een stil moment even zoeken wat ik me daarbij moest voorstellen .Gelukkig is daar de tablet en was het mysterie zo verholpen. Dit dus zo ongeveer...

Oké, dat is dus een baardmuts. En ja, ik kon me zo voorstellen dat het lekker warm was en waarom mijn zoon dat wel wat leek. En het is gehaakt (en dat kan ik, zie hier ), soms gebreid (kan ik ook, hele truien zelfs, al is dat al weer lang geleden...) En wat iemand anders kan maken, moet ik toch ook kunnen leren...
Die avond een bol wol uit de voorraad gehaald, een haaknaald nr.5 (schiet lekker op) en met de tablet op schoot een avond de engelse termen geleerd en de steken geoefend. Oh, you tube staat vol leuke en handige tutorial filmpjes! en met de pauzeknop en steeds even terug spoelen krijg je dus zelfs een baardmuts in een avond af!

• Ik gebruikte dit filmpje als eerste, baardmuts met rechte steken, om te beginnen: baardmuts beginner 23:49 minuten, mondelinge uitleg in het engels, stap voor stap, goed te volgen. Uiteindelijk vond ik de baard er minder mooi uit zien. Te veel een gehaakt uiterlijk, maar prima om mee te beginnen

• Later zag ik deze, met een soort bobbels (puff bubble stitch), veel "echter": baardmuts gevorderd, 11:33 minuten, geschreven uitleg, stap voor stap, heel duidelijk ook. Deze ben ik gaan gebruiken.

• En voor de beanie gebruikte ik deze: haken van beanie , in alle maten, 20:39 minuten, heel duidelijk! Beanies zitten goed, zelf te variëren in kleuren, strepen, enkele of dubbele stokjes. Prima te doen, je koopt nooit meer een muts!

Alleen het vastzetten aan de muts/beanie bleek niet handig. Zit het uiteindelijk mooi en goed aan elkaar, krijg je het geheel niet goed aan/op. Plus als het warmer wordt, moet je dan het geheel afdoen. Het leek me handiger om er een soort lussen voor achter je oren aan te maken en dan je muts/beanie er over heen. Zo aangedaan, zo weer af als je dat wil.

Tja, en dan.... Dan blijkt dat het restje wol wel leuk is om te oefenen, maar eigenlijk is bruin toch leuker en "echter" dan vaal mosgroen... En een paar dagen later blijkt een gemêleerde wol in verschillende bruin of zwart/wit nog veel leuker te zijn. En een beanie en de baard in verschillende kleuren maakt het "echter" en minder "donker" om tegen te komen. En zo bleef ik bezig tot de avond voor Sinterklaas. En is mijn voorraad wol weer een beetje gegroeid...

Het was een van de eerste pakjes die uitgepakt werden en het was een groot succes!
Een brede grijns op het gezicht van mijn zoon. Verbaasde blikken van mijn andere zoon die van het bestaan van baardmutsen nog niet afwist. Zijn vriendin die lachend in een toekomstbeeld keek en lachen alom toen iedereen het wel eens wilde proberen.

Helaas is het nog niet echt lang koud genoeg geweest om het volop te kunnen dragen, maar de pret die avond, is die paar avonden haken al wel waard geweest!

En haken op nr.5 is vèèèèl leuker dan op nr.3 die ik gebruikte voor de pannenlappen van Granny's squares. En iets maken dat je kan dragen vind ik ook veel leuker!

De pannenlappen zijn inmiddels doorgegeven aan de vriendin van mijn oudste zoon, ook als Sinterklaascadeautje. Het blijkt dat haar moeder bezig is met een hele grote sprei voor haar, van allerlei gehaakte stukjes, en dit zou een  welkome en mogelijke aanvulling kunnen zijn.
Fijn als spulletjes op hun goede plek terechtkomen!


Ook leuk voor "grote mensen"...


nou pap, eindelijk dan 2 zonen!!